EP.97 โดปามีน (dopamine) มีไว้ทำไม ??
โดปามีน เป็นสารสื่อประสาทที่มีบทบาทสำคัญในอารมณ์ แรงจูงใจ และความสุข มักถูกเรียกว่าเป็นสาร "รู้สึกดี" เพราะมันถูกปล่อยออกมาเพื่อตอบสนองต่อประสบการณ์ที่น่าพึงพอใจ และสามารถช่วยยกระดับอารมณ์ได้
โดปามีน (dopamine) สารเคมีในสมองที่จัดอยู่ในกลุ่มแคทีโคลามีน สร้างมาจากกรดอะมิโนชนิดไทโรซีน โดยอาศัยการทำงานของเอนไซม์ไทโรซีนไฮดร็อกซิเลส เป็นทั้งสารสื่อประสาทที่คอยกระตุ้น โดพามีนรีเซพเตอร์ (dopamine receptor) และเป็นฮอร์โมนที่หลั่งมาจากไฮโปทาลามัส (hypothalamus) โดยเมื่อโดปามีนถูกหลั่งออกมาแล้วจะส่งผลต่ออารมณ์ให้มีความตื่นตัว กระฉับกระเฉง มีสมาธิมากขึ้น และไวต่อสิ่งกระตุ้นต่างๆ รอบตัว
โดปามีน เป็นสารที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์พึงพอใจ ความปิติยินดี ความรักใคร่ชอบพอ เกิดความพึงพอใจ ระดับของโดปามีนจะเพิ่มสูงขึ้น เกิดความพึงพอใจ ระดับของโดปามีนจะเพิ่มสูงขึ้น โดปามีนเป็นสารเคมีแห่งรัก (Chemicals of love)
เนื่องจากโดปามีน ผลิตได้จากกรดอะมิโนชนิดไทโรซีน เราจึงควรรรับประทานอาหารที่อุดมด้วยโปรตีน เช่น รับประทานพวกเนื้อสัตว์ต่าง ๆ นม ไข่ ถั่วเหลือง เพื่อส่งเสริมให้ร่างกายได้รับสารโดปามีนอย่างเหมาะสม ไม่มาก หรือน้อยจนเกินไป
หากร่างกายมีปริมาณโดปามีนน้อยเกินไป จะทำให้เกิดเป็นโรคพาร์กินสัน ซึ่งโรคทางประสาทที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ โดยจะมีอากรสั่น เกร็ง และเคลื่อนไหวช้า โรคพาร์กินสันนั้นเกิดจากการเสื่อม และตายไปของเซลล์สมองที่สร้างสารโดปามีน จนไม่สามารถสร้างสารโดปามีนได้เพียงพอ สารโดปามีนนี้มีความสำคัญต่อการควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกาย การตายของเซลล์กลุ่มนี้เกิดขึ้นได้เป็นปกติในผู้สูงอายุ แต่ในผู้ป่วยโรคพาร์กินสัน พบว่ามีเซลล์ตายมากกว่าครึ่งหนึ่งของทั้งหมด
หากร่างกายมีสารโดปามีนในสมองมากเกินไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสมองส่วนฟรอนทัล ซึ่งสมองส่วนนี้ทำหน้าที่เกี่ยวกับอารมณ์ ความรู้สึกนึกคิด การเรียนรู้ ความจำ ก็จะทำให้เกิดอาการป่วยทางจิต ซึ่งผู้ป่วยโรคจิตเภทจะมีระดับโดปามีนในสมองมากกว่าคนปกติ
วิธีกระตุ้นให้สมองหลั่งสารโดปามีน
วิธีที่ดีในการเพิ่มระดับโดปามีนในสมอง เช่น 1. ออกกำลังกาย: การออกกำลังกายเป็นประจำเป็นวิธีที่ดีในการเพิ่มระดับโดปามีน
2. กินอาหารที่ดีต่อสุขภาพ: งานวิจัยบางชิ้นแนะนำว่าอาหารบางชนิด เช่น อาหารที่มีโปรตีนสูงหรือมีกรดอะมิโน เช่น ไทโรซีนและฟีนิลอะลานีน สามารถช่วยเพิ่มระดับโดปามีนได้ อาหารที่มีสารอาหารเหล่านี้สูง ได้แก่ เนื้อสัตว์ ปลา ไข่ ผลิตภัณฑ์นม ถั่ว และถั่วต่างๆ
3. นอนหลับให้เพียงพอ: การนอนหลับมีความสำคัญต่อการรักษาสุขภาพโดยรวม รวมถึงสุขภาพจิตด้วย การอดนอนอาจรบกวนการผลิตโดปามีนและนำไปสู่อารมณ์หดหู่ หม่นหมอง และปัญหาสุขภาพจิตอื่นๆ ทำ
4. กิจกรรมที่ทำให้คุณมีความสุข: การทำสิ่งที่คุณชอบ เช่น งานอดิเรก กิจกรรมทางสังคม หรือกิจกรรมยามว่างอื่นๆ สามารถเพิ่มระดับโดปามีนได้ ฝึกสติ: การวิจัยชี้ให้เห็นว่าการฝึกสติ เช่น การทำสมาธิ สามารถเพิ่มระดับโดปามีนและทำให้อารมณ์ดีขึ้นได้
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น